RT Audacity - шаблон joomla Оригами

مطالب علمی-پژوهشی

علمی-پژوهشی

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13

اجرای برنامه اعتباربخشی مدرن

اجرای برنامه اعتباربخشی مدرن در 4 مرحله صورت گرفت :مرحله اول:  تنظیم استانداردها و آزمودن آنها توسط مطالعة پایلوت؛ مرحله دوم: اجرای اولین ارزیابی ملی؛مرحلة سوم: اجرای دومین ارزیابی ملی براي بررسی بیمارستانهای جدید و همچنین، بیمارستانهایی که در مرحله اول ارزیابی نمره حد نصاب را کسب نکرده بودند؛ مرحله چهارم: بازنگری استانداردها و انجام سومین ارزیابی ملی. محورهای استانداردهای اعتباربخشی لبنان در 39 بند در قسمت های مختلف بیمارستان تدوین شده است (18) .

وزارت بهداشت و جمعیت مصر با همکاري بنیاد USAID، پروژة اصلاح نظام سلامت را طي سالهاي 1995 تا 2000 میلادي با موفقیت اجرا و برنامة اعتباربخشي را براي مراکز مراقبت اولیة سلامت درنظام خود ادغام نمود. بر پایة این تجربه، بخش مدیریت بهبود کیفیت وزارت بهداشت و جمعیت مصر مجموعه اي از استانداردها را براي اعتباربخشي بیمارستاني تدوین نمـود. سپس، این استانداردها را با همکاري بیمارستانهـاي دولتي، آمـوزشي، دانشگاهي و خـصوصي مورد بررسي و ویرایش قرارداد مشارکت کنندگان در این پروژه از بنیاد USAID، فناوري لازم را براي تدوین استانداردهاي اعتباربخشي بیمارستاني فراهم نمودند.  این استانداردها ویژة کشور مصر تدوین گردیده و با قوانین و مقررات فرهنگ مصر مطابقت دارد. درعین حال، با اهداف اصلي استانداردهاي بین المللي نیز مطابقت مي نماید.

در مجموع، 716 استاندارد تدوین و تصویب و به سه گروه تقسیم شده اند: 69 استاندارد به عنوان استانداردهـاي ضروری کـه در متـن بـا حروف بـولد و ایتالیـك مشخص شـده اند؛322استاندارد به عنوان استانداردهاي محوری یا مهم که با حروف بـولد مشخص شده اند؛325استاندارد بهعنـوان استانداردهـاي مطلوب یا غیرمحوریکه بـا حروف معمـولي مشخص شده اند .براي کسب امتیاز اعتباربخشي، ضروري است بیمارستان 100 درصد امتیازهای استانداردهاي حیاتی و 85 درصد امتیازهای استانداردهاي محوری یا مهم را کسب نماید. استانداردهاي غیرمحوری اهداف عالي تر بیمارستاني را براي تشویق بیمارستانها به فعالیت بیشتر پوشش مي دهد. درحال حاضر، بیمارستانها طي اعتباربخشي نیازمند کسب 40 درصد امتیازهای مربوط به استانداردهاي غیرمحوری هستند. این مطلب از ویرایش ششم استانداردهاي اعتباربخشي بیمارستاني مصر(2005)اخذ گردیده است ) .

سیستم های اطلاعات ایمنی بیمار (PSIS)ملزم به تدوین برنامه ایمنی بیمار است. در مطالعه عباس شیخ طاهری و همکاران در سال2013 با عنوان چارچوبی از یک سیستم اطلاعات ایمنی بیمار برای بیمارستان ایران: برگرفته ازاسترالیا،انگلستان وایالات متحده آمریکا ، به بررسی این امر پرداخته شده است .هدف از این مطالعه بررسی PSISs درکشورهای توسعه یافته و به دلخواه یک چارچوب اولیه برای چنین سیستم هایی برای ایران بود به این منظور سه کشور توسعه یافته در زمینه ایمنی بیمار از جمله ایالات متحده آمریکا، انگلستان و استرالیا انتخاب شدند ومدل PSISs یا سیستم گزارش دهی آنان مورد مطالعه قرار گرفت. علاوه براین، 15 مصاحبه بدون ساختار از اطلاعات ایران نیز جمع آوری شد.

درکشورهای توسعه یافته ، مقررات خاص در مورد گزارش و ثبت وقوع ایمنی بیمارفرموله شده است.براساس این مقررات، انواع اطلاعات ایمنی بیمارجمع آوری می شود. علاوه براین، گزارش حوادث، تجزیه و تحلیل داده ها، نهاد های درگیر در سیستم، ابزار و فنآوری به عنوان مکانیسم بازخورد به خوبی تعریف شده است. درزمینه ایمنی بیمار،سیستم بهداشت ایران هنوز در مراحل ابتدایی است و فاقد یک سیستم اطلاعات رسمی برای جمع آوری، تجزیه وتحلیل ، انتشار و به اشتراک گذاری اطلاعات ایمنی بیمار است و براساس تجارب دیگر کشورها، یک چارچوب اولیه برای ایران تدوین شد. در این مطالعه نتیجه گیری شده است برای کشور در حال توسعه ای مانند ایران PSIS مورد نیاز است دراین راستا، بیمارستانهای ایران ونیز مقامات بهداشت و درمان بای دمجموعه استاندارد داده ها، فرمها یا ستاندارد جهت گزارش، مکانیسمی برای تجزیه وتحلیل داده ها تدوین و ارائه نمایند (20) .

در سال های اخير فرايند اعتباربخشی بعنوان يكی از مهمترين روش های تضمين و ارتقای کيفيت در آموزش عالی علوم پزشكی کشور مطرح گرديده است که در اين ميان، ضرورت اعتباربخشی دانشكده های پرستاری نيز به عنوان بخشی از اين نظام بيش از پيش احساس شده است. با اين وجود استانداردهای مدون و مكتوبی برای توصيف کيفيت فعلی و مطلوب دانشكدهها از طريق فرايند اعتباربخشی وجود ندارد و اعمال استانداردهای خارجی نيز در ايران امری غير اصولی به نظر می رسد. لذا پژوهشگران با بهرهگيری از استانداردهای جهانی و نظرات صاحبنظران آموزش پرستاری درايران، به تدوين استانداردهای اعتباربخشی منطبق با آموزش پرستاری در ايران پرداخته اند تا بدین وسیله وضعیت ایمنی بیماران پیش از پیش ساماندهی و ارتقا ببخشند .

هر چند کشور ما از لحاظ اجرای استانداردهای اعتبار بخشی کشور نوپایی است ولی به دلیل اینکه تدوین این مهم به ارتقا وضعیت ایمنی بیماران می انجامد مطالعات محدودی در این زمینه از سوی محققین انجام گرفته است که به چند مورد اشاره می شود .

در مطالعه ای که توسط حجت دوست و همکاران انجام شده به بررسی مقایسه ای میزان پیشرفت اجرای استانداردهای اعتباربخشی ملی در بخشهای درمانی بیمارستانبقیه الله تهران در طی سالهای 89 و  90 پرداخته شده است . ممیزی به عنوان يك ابزار مديريتي قدرتمند براي بهبود سیستم مورد استفاده قرار گیرد. بیمارستان ازسال 88 استانداردهای اعتباربخشی را پیاده سازی نموده است وجهت پیگیری روند اجرای استانداردها سالانه ممیزی داخلی می­نمایدروش نمونه گیری در این مطالعه کل شماری بود . در طی آن هر یک از 40 بخش درمانی بیمارستان مورد ارزیابی قرارگرفت. جهت انجام آن ازچک لیستهای ممیزی که طبق استاندارد اعتباربخشی ملی هر بخش تهیه شده بود ، استفاده گردید. میانگین امتیازات کسب شده اجرای استانداردها اعتباربخشی در سال 89 و 90 به ترتیب (09/64)و(32/80) بود . بیشترین درصد در سال89 (10/79) وکمترین درصد(93/48) بود .در سال 1390 بيشترين درصد ( 83/93) وکمترین درصد(02/65) بود. متوسط پیشرفت در طی دو سال ( 38/15) بودکه بيشترين ميزان پیشرفت(83/35) و کمترین(72/3 )بود انجام اقدامات مداخله ای در راستای اجرای استانداردهای اعتباربخشی ملی ، برگزاری کلاسهای آموزشی ، تهیه چک لیست و فرم ، برنامه بهبود کیفیت و اجرای طرح بازسازی بخشها برمبنایDesign Base Evidence منجر به افزایش میزان درصد اجرای اعتباربخشی گردید(21) .

رعایت بهداشت دست یکی از مهمترین، ساده ترین و موثرترین و کم هزینه ترین روش برای پیشگیری و انتشار مقاومت ضد میکروبی است که باعث افزایش ایمنی پرسنل می شود با این حال در اغلب موسسات مراقبت بهداشتیدرمانی،رعایتتوصیههای انجام بهداشت دست در حد غیر قابل قبولی پایین است، بین 5 تا 40 درصد متغیر است .در مطالعه ای توسط بهناز سمیعی و همکاران با عنوان ممیزي بالیني شستشوي دستها در شش ماهه دوم 1389 در بیمارستان آموزشي ،پژوهشي و درمانيشهید كامیاب مشهد انجام شده اظهار کرده اند کهبه سبب اهمیت رعایت بهداشت دست بر آن شديم كه رعايت بهداشت دست را در پرسنلICUدر ششماهه دوم 1389 (دو سه ماهه سوم وچهارم ) با چك لیست ابزار مشاهداتي رعايت بهداشت دست سازمانبهداشت جهاني بررسي كنیماز مجموع 1083 مورد مشاهده در سه ماهه سوم 1389 تعداد 532 مورد (49%) رعايت بهداشت دست را كهشامل (محلول هند راب 3% -آب و مايع شوينده 5% و تعويض دستكش 41%) انجام و تعداد 551 (51%) مورد رعايت بهداشت دست را انجام دادند از مجموع 1167 مورد در سه ماهه چهارم 1389 تعداد 742 مورد (64%) رعايت بهداشت دست را انجام وتعداد 425 (36%) مورد رعايت بهداشت دست انجام نشده است و نهایتا نتیجه گیری کرده اند که متاسفانه فرایند رعایت بهداشت دست توسط کارکنان در اغلب مطالعات كم ذکر می شود و همانطور كه اين مطالعه نشان مي دهد رعايت بهداشت دست با آموزش هاي داده شده افزايش پیدا كرده است بنابراین آگاهی از میزان رعایت بهداشت دست اولین قدم در راستای کنترل عفونتهای بیمارستانی و دانستن عوامل مرتبط با آنها گام بعدی در تحقق این هدف بشمار می رود (22) .


مطالعه ای توسط فرید غریبی و همکاران در مورد کاربرد ممیزی بالینی در تدوین الگوی ملی اعتباربخشی انجام شده است .اعتباربخشی اثربخشترین سیستم ارزشیابی است و بهترین راه طرحریزی مدل، استفاده از مدلهای توانمندمیباشد. ممیزی بالینی نیز با تکیه بر استانداردهای مناسب منجر به تغییرات مثبت میشود. با توجه به ضعفکشور در شاخصهای عملکردی، مطالعه ایشان درصدد ممیزی بالینی استانداردهای اعتباربخشیکشورهایموفق جهت تدوین مدل بومی با استفاده از تکنیک دلفی میباشد.این مطالعه از نوع کیفی می باشد. پژوهشگران پس از انتخاب مدلهای برتر و طراحی پرسشنامه حاویاستانداردهای آنها اقدام به اخذ نظرات صاحبنظران در دو جنبه اهمیت و قابلیت اجرایی استاندارد با استفادهاز تکنیک دلفی نمودند سپس نتایج تحلیل گردید. صاحبنظران مطالعه، مجربترین افراد در اعتباربخشی بودندکه در مراحلی متوالی اقدام به امتیازدهی بهاستانداردها نمودند.پس از تحلیل پرسشنامه های دور اول، تعداد 489 استاندارد پذیرش شدند و از 31 استاندارد دور دوم نیز تعداد13مورد پذیرش و مابقی پذیرفته نشدند. میزان پاسخ در دور اول 74 و دور دوم 85 درصد بود و با رسیدن بهاجماع، استانداردها کامل گردید.نتایج مطالعه نشان میدهد که میتوان از تکنیک دلفی در ممیزی بالینی در تعیین بهترین استانداردها سودجست. مدل بدست آمده از نظر تنوع و تکامل دارای وضعیت مناسبی بوده و می تواند نویدبخش تقویتسیستم ارزشیابی و عملکرد نظام سلامت باشد (23) .

در مطالعه ای که به توسط معصومه شوهانی با عنوان فرآیند پرستاری و حاکمیت بالینی: چالشها و راهکارها
انجام شد . عنوان شده فرآیند پرستاری به عنوان رویکرد تعاملی –بینفردی،قلبومحورحاکمیتبالینیدرپرستاری است که مورد کم توجهی قرار گرفته است.ایشان اظهار کرده اند به منظور یافتن مطالعات مرتبط ، علاوه بر بررسی منابع اصلی،با استفاده از کلید واژه های فرآیندپرستاری و چالش ها پایگاه های اطلاعاتی معتبر جستجو گردید. در مجموع از بین 36 عنوان مقاله مرتبط ،20مقاله متمرکز بر موضوع فرآیند پرستاری انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفت.فرآیند پرستاری روشی سیستماتیک و پدیده مداوم حل مشکل واستفاده از تفکر انتقادی است والگویی کاربردی برای پرستاران که برعملکرد و تحقیقات پرستاری تمرکز دارد ، دارای مزایای فراوانی برایبیمار ، تیم مراقبت های بهداشتی درمانی و موسسات ارائه کننده خدمات است. در مروری برمقالاتچالشهای مرتبط با موضوع در حیطه های آموزش ،شکاف بین دروس تئوری و بالینی ،عدم بکارگیری دانشتئوری در بالین،عدم وجود نگرش حرفه ای به پرستاری،عدم آشنایی با کار تیمی ،مشکلات مدیریتی،عدمآگاهی از تاثیر فرایند پرستاری برکیفیت مراقبت،کاهش خطاهای پزشکی، افزایش رضایت شغلی، کاهشترک خدمت، استفاده از مراقبت مبتنی برشواهد، مشخص گردیدند. آموزش چالش اصلی بدست آمده دراین مطالعه می باشد بنابراین مهمترین راهکار ارائه شده در ارتباط با آن ودیگر چالش ها توجه به آموزشفرآیند پرستاری در دو حیطه تئوری و بالینی می باشد که بایستی مورد توجه مسؤلان در جهت استفاده هر چه بهتر فرآیند پرستاری و برخورداری از مزایای آن قرار گیرد (24) .

اعتباربخشي دريچه اي بسوي بهبود كیفیت خدمات بهداشتي- درماني، این عنوان مقاله ای است که نسرين ممقاني اصل و همکاران در مركز آموزشي درماني علوي تبريز انجام داده اند تحقیقات دهه اخیر اثربخشي و ايمني خدمات سلامت را زير سوال برده ، پژوهش ها نشانداده اند بین خدماتي كه ارائه مي شود و آنچه نظام سلامت قصد ارائه آن را دارند، شكافي عمیق وجود دارد.لذا فرايندهاي ارائه خدمات سلامت نیازمند تغییرات بنیادي است. در اين میان اعتباربخشي يكي از اثربخشترين روشها در ارتقاي كیفیت خدمات بهداشتي –درمانياست.
در نتایج حاصل از این مطالعه عنوان شده ،  خط مشي مراقبتهاي سلامت و درك آنچه به كیفیت مراقبت مربوط مي شود و تمركز بر اصولبنیادي جهت يكپارچه نمودن توسعه سیستم بهداشت و درمان و پويا نمودن آن اساس اعتباربخشي راتشكیل مي دهد. مطالعات نشان مي دهد بهبود در كیفیت خدمات بهداشتي –درمانيدرطولوپسازفرآيند اعتباربخشي حاصل شده است. اعتباربخشي به دنبال افزايش اعتماد و رضايت مراجعین ،افزايشرضايتمندي كاركنان و ارتقاي بهره وري سازمان است.تحقیقات نشان مي دهد هر كشوري كه اقدام به اجراي اعتباربخشي در خدمات بهداشتيدرماني نموده باعث ارتقاي كیفیت خدمات شده و وضعیت ایمنی بیماران طی اجرای آن افزایش پیدا کرده است. اعتباربخشي از طريق راه اندازي تیم هاي كاري ،تقويت ارتباطات و تصمیم گیريهاي مبتني بر شواهد مي تواند در ارائه خدمات بهداشتي – درماني اثربخش باشد. بنابراين نظام سلامت كشور بايد در جستجوي راهكارهاي نوين در راستاي بهره گیري از اعتباربخشيدر جهت ارائه خدمات بهتر باشد (25) .

قاسمی و همکاران در سال 1390 مطالعه ای تحت عنوان بررسی اثربخشی آموزش بر میزان آگاهی پرستاران ازفرآیند مراقبت پرستاریدر بیمارستان امیرالمومنین (ع) گناوه انجام داده اند. فرآيند پرستاری هسته اصلی کار پرستاری و راهی برای رسیدن به تفکر انتقادی، تحلیل مشکلات مراقبتی بیماران ، تصمیم گیری صحیح و به موقع و کار تیمی موثر برای ارتقا کیفت مراقبت های ارائه شده به بیمار است. هنگامی که اين فرآيند به خوبی اجرا شود سبب دستیابی به مراقبت جامع از بیمار براساس اصول علمی می گردد.اين پژوهش نیمه تجربي بر روی 61 نفر از پرستاران که بر اساس نمونه گیري طبقه بندی تصادفي انتخاب شدند، انجام شد. توسط يك مدرس به روش کارگاه آموزشی به مدت 8 ساعت آموزش ديدند. آگاهی آنها با استفاده ازپرسشنامه پژوهشگر ساخته وپرسشنامه اثربخشي آموزش استاندارد شده دانشگاه علوم پزشكي بوشهر(دارای روایی و پایایی مناسب) در سه نوبت قبل ، بلافاصله بعد و 2 ماه بعد از آموزش بررسی گردید. داده های جمع آوری شده با استفاده ازآمار توصیفی، تحلیلی ونرم افزار19 spssمورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتندنتایج حاصل از بررسی فوق نشان داد که 64/19% پرسنل آقا، 36/80% خانم، 3/26% بهیار،73/77% پرستار،سابقه کاری: 59/24% بالای 10 سال، 06/49%10-5- سال و 23/26کمتر از 5سال، 12% رسمی، 76 %پیمانی و 12%شبه پیمانی بودند. میانگین امتیاز اکتسابی آگاهی پرسنل ( از 100) قبل ازبرگزاری کارگاه 28/29، پس از برگزاری کارگاه 92 و اثربخشی ( 2 ماه بعد از برگزاری کارگاه) 80 بود. این پژوهش اثربخشی آموزش بر میزان آگاهی پرستاران ازفرآیند مراقبت پرستاری را نشان می دهد . با توجه به مزايا و منافع فرآيند پرستاری به عنوان معیار استاندارد برای ارتقا کیفیت مراقبت بالینی پس از افزایش آگاهی پرسنل، انجام پژوهش جهت بررسی میزان کاربرد بالینی آن توسط پرستاران پیشنهاد می گردد (26) .

سیر رشد مطالعات مربوط به حقوق بیماران از دهه هشتاد حاکی از آن بود که رعایت حقوق بیماران یکی از مهمترین مؤلفه­ های ارائه یک مراقبت انسان­ گرایانه و اخلاقی است. تحقیقات زیادی از سال 81 تاکنون با تأکید بر اهمیت و چگونگی رعایت این حقوق انجام شده و قوانین و آیین­ نامه ­های متعددی در این زمینه تدوین گردیده است، اما برای رعایت این حقوق، در عمل تنها صدور بیانیه و بخش­نامه کافی نیست و در کنار آن باید آموزش­های لازم به ارائه­ دهندگان خدمات و همچنین بیماران وخانواده­ های آنها ارائه گردد تا بتوانند به صورت مشارکت­ کننده فعال در امر مراقبت و درمان محسوب شوند. پیشرفت­های اخیر در حوزه­ی حقوق بیمار نشان می­دهد توجه روز افزونی از سوی قانون­گذاران، سازمان­های بین­ المللی و جوامع به این مساله شده است. در میان حرفه­ های بهداشتی، پزشکان و پرستاران دارای مسئولیت اولیه جهت حفظ حقوق بیماران می­باشند. احترام به حقوق بیمار باید به گونه­ای در برنامه­های آموزش مدیران و کارکنان گنجانده شود تا وضعیت ایمنی بیماران ارتقا یابد . یکی از تدابیری که به رسیدن به این مهم کمک می­نماید توجه به بحث اخلاق حرفه­ای و ترویج آن در محیط بیمارستان و بالاخص بین مدیران بیمارستان می­باشد. تا زمانی که گروه درمان و مدیریت بیمارستان این حقوق را نپذیرند و رعایت نکنند، اجرای آن نیز ممکن نخواهد بود. بدیهی است که چنین امری نیازمند یک نوع تحول فرهنگی در بیمارستان و مراکز درمانی است. رعایت این حقوق رضایت­مندی بیماران را افزایش داده، بهره­وری را افزایش می­دهد و تأثیر چشم­گیری بر فعالیت­ها و نتایج درمان دارد.

 

منابع :

1-صدقیانی ابراهیم.  بـررسی نظام ارزشیابی و اعتباربخشی مؤسسات درمانی، پروژة ملی ویژة توسعه کشور(توتك)،شمارهثبت80118،تهران،1384.

2-امامی رضوی سیدحسن ، محقق محمود رضا و همکاران ( 1387). نگاهی به استانداردهای اعتباربخشی بیمارستانی . وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي؛ معاونت سلامت؛ مرکز نظارت و اعتباربخشی اموردرمان، ادارة ارزشیابي مراکز درماني مرکزنشرصدا، صفخات1-3.

3-Evidence and Information for Policy Department of Health Service Provision )OSD(,WorldHealthOrganization. Quality and Accreditation in Health Care Services, Switzerland, Geneva, 2003.

4-زلفي گل نيلوفر، محمودي سپيده ، فلاح هاشمي محبوبه. كتابچه ايمني و سلامت شغلي و بهداشت محيط انتشارات دانشگاه علوم پزشكي قم، صفحات 11-12 .

5-Hoyt DB, Schneidman DS. 100 Years of inspiring quality at the ACS: how did we get here? Journal of Pediatric Surgery Lecture.JPediatr Surg.  2014 Jan;49(1):25-8.

6-plan to take the Certified Professional in Patient Safety examination,(2015) , Journal of Patient Safety Recognized as an Official .

7-Timothy J. Hansen, Margarita Lolis, David J. Goldberg, Deborah F. MacFarlane. patientsafetyin dermatologic surgery: Part I. Safety related to surgical procedures. Journal of the American Academy of ermatology, Volume 73, Issue 1, July 2015, Pages 1-12.

8-Cheryl Jackson, Maureen MacDonald, Michael Anderson, Polly Stevens, Philip Gordon and Ronald LaxerTweet . Improving Communication of Critical Test Results in a Pediatric Academic Setting: Key Lessons in Achieving and Sustaining Positive Outcomes. Healthcare Quarterly, 12(Sp) August 2009: 116-122.

9- Pike RM . Laboratory-associated infections: summary and analysis of 3921 cases.Health Lab Sci. 1976 Apr;13(2):105-14.

10- Forster A..Respiratory and circulatory resuscitation of the multiple-injury patientKrankenpflSoins Infirm. 1983 Nov;76(11):33-4.

11-Patton KA. Role of JCAHO standards and clinical practice guidelines in promoting appropriate antimicrobial use.(2002) : 15 (59) ,16-8.

12-Ketko AKMartin CMNemshak MANiedner MVartanianRJPediatrics. Balancing the Tension BetweenHyperoxia Prevention and Alarm Fatigue in the NICU. 2015 Aug;136(2):e496-504.

13-Williamson LM. Systems contributing to the assurance of transfusion safety in the United Kingdom.Vox Sang. 1999;77(2):82-7.

14- Bogart G. The United States does a poor job of evaluating Medicare hospitals: perhaps Australia can help.  Hosp Top. 1992 Fall;70(4):11-5.

15-Halasa YAZeng WChappy EShepard DS. Value and impact of international hospital accreditation: a case study from Jordan.EastMediterr Health J. 2015 Apr 2;21(2):90-9.

16- Vyas DHozain AE. Clinical peer review in the United States: history, legal development and subsequent abuse.World J Gastroenterol. 2014 Jun 7;20(21):6357-63 .

17- Bohigas LBrooks TDonahue TDonaldson BHeidemann EShaw CSmith D. A comparative analysis of surveyors from sixhospital accreditation programmes and a consideration of the related management issues.Int J Qual Health Care. 1998 Feb;10(1):7-13.

18-Un Resident Coordinator System in Lebnon, Hospital Accreditation Standards, 2003.

19- United States Agency International Development, Egyptian Hospital Accreditation Program:Standards, Sixth Edition, 2005.

20- Abbas Sheikhtaheri, FarahnazSadoughi, Maryam Ahmadi, Hamid MoghaddasiA framework of a patient safety information system for Iranian hospitals: Lessons learned from Australia, England and the US International Journal of Medical Informatics, Volume 82, Issue 5, May 2013, Pages 335-344.

21- حجت دوست  م ، عباس آباد عرب  م ، غلامی فشارکی م . بررسی مقایسه ای میزان پیشرفت اجرای استانداردهای اعتباربخشی ملی در بخشهای درمانی بیمارستانبقیه الله تهران .سال 89 و 90 .
22- سمیعي ب ، خوشبخت ش،  حسن پور ، بختیاري غ ، آذر فزا م ، قندهاری ز، عبداالهی ح ، بیرجندی نژاد ع . ممیزي بالیني شستشوي دستها در شش ماهه دوم 1389 در بیمارستان آموزشي ،پژوهشي و درمانيشهید کامیاب مشهد . 89-90 .

23- غریبی ف ، صادق تبریزی ج .کاربرد ممیزی بالینی در تدوین الگوی ملی اعتباربخشی.

24-شوهانیم،زمانزادهو.فرآیندپرستاریوحاکمیتبالینی:چالشهاوراهکارها.

25- ممقاني اصل ن ، گوزلی ن . اعتباربخشي دريچه اي بسوي بهبود كیفیت خدمات بهداشتي- درماني.

26- قاسمی م . بررسی اثربخشی آموزش بر میزان آگاهی پرستاران ازفرآیند مراقبت پرستاری . بیمارستان امیرالمومنین(ع)گناوه،سال1390.